علت شقاق در بارداری و بهترین گزینه‌های درمان آن

علت شقاق در بارداری و بهترین گزینه‌های درمان آن

بیماری شقاق یا فیشر یکی از مشکلات شایعی است که مادران باردار را در این دوره از زندگی درگیر می نماید و شیرینی بارداری را به تلخی تبدیل می کند. شقاق شامل ایجاد زخمی دردناک و طولی در دیواره مقعد است. به شما پیشنهاد می کنیم تا انتها همراه ما باشید تا در صورت ابتلا به این عارضه بتوانید مشکل خود را حل نمایید و یا بتوانید از بروز شقاق در بارداری جلوگیری نمایید.

علائم شقاق در بارداری

شقاق در بارداری یکی از انواع بیماری های ناحیه مقعدی است که شیوع بسیار بالایی در میان مادران باردار به خصوص در سه ماه اول بارداری دارد. این بیماری نیاز به نگرانی چندانی ندارد، زیرا معمولاً پس از زایمان برطرف می‌شود و مشکل مهلکی به حساب نمی آید. با این حال شناسایی و درمان این عارضه اهمیت زیادی دارد زیرا با پیشرفته شدن عارضه درمان آن نیز پیچیده تر می‌شود. برخی از مهمترین علائم شقاق که به شناسایی عارضه کمک می کنند، به این شرح است :

  • درد شدید و تیرکشنده
  • خارش
  • سوزش
  • ایجاد زخمی طولی در دیواره مقعد
  • التهاب و سرخی پوست اطراف مقعد
  • خونریزی به رنگ قرمز روشن
  • تب

علت شقاق در بارداری

شقاقی که منحصر به دوران بارداری است، در اثر شرایط بارداری ایجاد شده و مربوط به سبک زندگی فرد نیست. این شقاق معمولاً با اتمام دوره بارداری بهبود می یابد. اما شناخت علت شقاق در بارداری می تواند به کاهش احتمال بروز آن کمک نماید. برخی از مهمترین علت های شقاق در بارداری به این شرح است:
افزایش وزن : افزایش قابل وزن توجه در دوران بارداری می تواند یکی از علت های اصلی این بیماری باشد. در دوران بارداری وزن بدن به خصوص شکم افزایش پیدا کرده و این امر می تواند فشار بسیار زیادی را به مقعد وارد آورد و باعث بروز شقاق شود.
هورمونهای بارداری : در این دوره از زندگی یک زن، میزان هورمون های ترشح شده به خصوص هورمون پروژسترون افزایش پیدا می کند و این امر نتیجه ای جز یبوست و به دنبال آن شقاق را به دنبال ندارد.
رژیم غذایی : بسیاری از مادران در این دوران رژیم غذایی خود را تغییر می دهند و از غذاهای فاقد فیبر استفاده می کنند و خود باعث بروز یبوست می شوند. به علاوه بسیاری از مادران میزان غذای مصرفی خود را کاهش میدهند و موجب بروز یبوست میشوند.
عدم تحرک : اغلب زنان باردار تصور می کنند باید به سبب بارداری به طور مرتب استراحت کنند اما این تصور غلط است. این امر موجب می شود حرکات روده کاهش پیدا کرده و به دنبال آن یبوست و شقاق ایجاد شود.
عدم مصرف کافی آب : در صورتی که مادر از میزان کمتری آب استفاده نماید مدفوع سفت شده و باعث بروز یبوست می شود.

درمان شقاق در بارداری

این بیماری غالباً با معاینه بالینی و انگشتی توسط پزشک قابل شناسایی است. شقاق در بارداری معمولاً مشکل اساسی محسوب نمی شود و با رعایت چند نکته ساده قابل درمان است. روش های درمان شقاق به این شرح است:

روشهای خانگی

قرار دادن فیبر در رژیم غذایی : فیبر می تواند با افزایش حجم مدفوع به درمان یبوست کمک نماید. به طور متوسط هر فرد روزانه به ۲۵ تا ۳۸ گرم فیبر نیاز دارد. اما میزان دقیق فیبر مصرفی بسته به سن و وضعیت بیمار دارد.لازم است مصرف فیبر را به تدریج به رژیم غذایی بیافزایید، زیرا افزایش ناگهانی مصرف فیبر می تواند موجب تولید گاز در روده ها شود. انواع میوه ها، سبزیجات و غلات حاوی فیبر هستند.
آب کافی : مصرف میزان کافی آب می تواند به رفع و درمان یبوست کمک نماید. آب در نرم نمودن مدفوع تاثیرگذار است.
حمام سیتز : قرار دادن ناحیه کفل و نشیمنگاه در آب گرم موجب افزایش گردش خون شده و به کاهش درد نیز کمک می نماید. برای استفاده از حمام سیتز می توانید لگن حمام و یا لگن مخصوص حمام سیتز را با آب گرم پر کرده و برای ۱۵ الی ۲۰ دقیقه در این آب بنشینید.
کمپرس سرد : قرار دادن کمپرس یخ بر روی ناحیه مقعد می تواند به کاهش درد این بیماری کمک نماید.
مصرف ملین ها و پماد ها : در صورتی که علائم بیماری رفع نشود و یبوست ادامه داشته باشد، می توانید با مشورت پزشک از ملین ها، داروهای مسکن و پمادهای مخصوص شقاق استفاده نمایید. اما لازم است قبل از مصرف هر دارویی اطلاعات کاملی راجب آن داشته باشید، زیرا برخی از داروهای شقاق می تواند سلامت جنین را به خطر اندازد.
آلوئه ورا : استفاده از داروها گیاهی و ضد التهابی نظیر آلوئه ورا می تواند به بهبود زخم شقاق و نیز درمان علائم بیماری کمک نماید. علاوه بر آلوئه ورا ضد عفونی کردن زخم با سرکه سیب، روغن زیتون، چای های گیاهی و روغن درخت چای رقیق شده نیز می تواند در درمان این بیماری اثرگذار باشد.

تزریق بوتاکس

در صورتی که بیماری با استفاده از روشهای ذکر شده بهبود نیافت، لازم است از روشهای دیگری نظیر تزریق بوتاکس برای درمان شقاق در بارداری استفاده نمود.
تزریق بوتاکس باید توسط پزشک صورت گیرد و انجام آن سرپایی است. با انجام این روش عضله اسفنکتر به طور موقت فلج شده و این امر موجب می شود، اسپاسم عضله به طور موقتی درمان شود. تزریق بوتاکس بین ۳ الی ۶ ماه اثر داشته و در این مدت درد بیمار به شدت کاهش یافته و در بعضی موارد بیماری به طور کامل برطرف می شود.
جراحی
انجام جراحی شقاق معمولاً در دوران بارداری توصیه نمی شود، زیرا احتمال آسیب به جنین وجود دارد و معمولاً درمان به دوران بعد از زایمان موکول می شود. با این حال در موارد حاد انجام جراحی اجتناب ناپذیر است.

لیزر شقاق

بهترین راهکار درمان شقاق در بارداری لیزر درمانی است. این روش به صورت سرپایی و در کمترین زمان ممکن انجام شده و نتیجه ای قطعی را به دنبال دارد. لیزر شقاق از این جهت بهترین انتخاب است که بدون درد و خونریزی انجام می شود. در ضمن آسیبی را به جنین وارد نمی کند.

پیشگیری از شقاق در بارداری

بهترین راهکار قبل از بروز شقاق در بارداری رعایت نکات مراقبتی برای پیشگیری از بیماری است. برخی از مهمترین راهکارها برای این منظور بدین شرح است :
مصرف کافی میوه و سبزیجات برای تامین فیبر بدن
نوشیدن آب و مایعات
پیاده روی و ورزش حداقل به مدت ۳۰ دقیقه
اجتناب از غذاهای فست فودی و نیمه آماده
پرهیز از سیگار و الکل
پیشگیری از اضافه وزن بیش از اندازه