کولونوسکوپی چیست و چرا تجویز می‌شود؟ نحوه انجام و عوارض

کولونوسکوپی چیست و چرا تجویز می‌شود؟ نحوه انجام و عوارض

کولونوسکوپی نوعی روش تشخیصی است که به بررسی قسمتی از روده بزرگ یا کولون می‌پردازد. بسیاری از افراد از انجام کولونوسکوپی ترس و واهمه دارند و با کاربردهای این روش تشخیصی آشنا نیستند. قبل از معرفی کامل تر این روش تشخیصی، این نکته را به یاد داشته باشید که اگر پزشک به هر دلیلی انجام کولونوسکوپی را تجویز نموده، از انجام آن سرباز نزنید زیرا با این کار باعث پیشرفت بیماری خواهید شد.

کولونوسکوپی چیست؟

کولونوسکوپی مشابه روش آندوسکوپی بوده و با هدف بررسی قسمتی از روده بزرگ به نام کولون انجام می‌شود. با استفاده از کولونوسکوپی می‌توان بافت‌های ملتهب، زخم روده، رشد غیرطبیعی و حتی سلول‌های سرطانی را تشخیص داد.

این دستگاه شامل لوله‌ای بلند و باریک از جنس فیبرهای نوری است. این لوله دارای خاصیت انعطاف پذیری است تا بتواند به راحتی از پیچ و خم‌های روده عبور نماید. همچنین این لوله دارای یک دوربین است که می‌تواند روده بیمار را به پزشک در مانیتور نمایش دهد. علاوه بر مشاهده روده، برداشت پولیپ‌های خوش خیم و نیز نمونه برداری از دیگر کاربردهای این روش تشخیصی است.

پولیپ‌های روده غالباً بی خطر هستند، اما احتمال سرطانی شدن آنها وجود دارد. از همین روی پزشک در صورت نیاز نمونه ای از این بافت دریافت می‌کند تا احتمال سرطانی شدن آنها بررسی نماید.

چرا کولونوسکوپی تجویز می‌شود؟

کولونوسکوپی معمولاً برای ارزیابی علائم گوارشی، مانند خونریزی، درد شکم یا تغییر در عادات روده‌ای (تعداد دفعات مدفوع، رنگ و قوام مدفوع) استفاده می‌شود.

با توجه به شیوع گسترده بیماری‌های روده از جمله سرطان و ضمن آنکه این بیماری‌ها علائمی را ایجاد نمی‌کنند، لازم است همه افراد بعد از ۵۰ سالگی برای کولونوسکوپی مراجعه کنند. افرادی که دارای سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری‌های روده هستند باید با مشورت پزشک قبل از سن ۵۰ سالگی برای بررسی‌های بیشتر اقدام نمایند. برخی از بیماری‌هایی که با کولونوسکوپی تشخیص داده می‌شوند، عبارتند از :

  • مشکلات مکرر اجابت مزاج، مثل اسهال و یبوست
  • تشخیص پولیپ روده بزرگ
  • تشخیص علت خون در مدفوع
  • درد شکم
  • کاهش وزن
  • تغییر شکل و باریک شدن مدفوع
  • تشخیص سرطان
  • تشخیص بیماری‌های مقعدی بواسیر، شقاق، فیستول و غیره
  • تشخیص بیماری‌های التهابی روده مانند کرون و کولیت و غیره

آمادگی قبل از کولونوسکوپی

لازم است از چند روز قبل برای انجام کولونوسکوپی آمادگی لازم را کسب نمایید که دستورات لازم توسط پزشک به شما داده خواهد شد. معمولا توصیه می‌شود از ۲ روز قبل از کولونوسکوپی فقط غذاهایی مثل برنج سفید، نان، سوپ و مرغ آب پز و غیره استفاده کنید.

یک روز قبل از آزمایش هم باید روده را به طور کامل تخلیه کنید. برای تخلیه روده می‌توانید با مشورت پزشک از مسهل‌های دارویی و طبیعی روغن کرچک و غیره استفاده نمایید.

این رویه را باید حداقل از ۲۴ ساعت قبل در پیش گرفت. همچنین لازم است از مصرف غذای قرمز نیز خودداری نمایید، چرا که ممکن است پزشک آن را با خون به اشتباه تشخیص دهد.

اگر از داروهای رقیق کننده خون مانند آسپیرین، داروهای آرتروز، دیابت و ویتامین‌های حاوی آهن استفاده می‌کنید، قبل از انجام کولونوسکوپی پزشک را مطلع نمایید. بیماران قلبی و ریوی بهتر است با پزشک در مورد روش‌های جایگزین مشورت نمایند.

نحوه و مراحل انجام کولونوسکوپی

کولونوسکوپی بدون درد انجام می‌شود، بخصوص اگر پزشک مهارت لازم در این زمینه را داشته باشد. ولی به هر حال همزمان با انجام این روش تشخیصی داروهای بی حس کننده و خواب آور به بیمار تزریق می‌شود.

از بیمار خواسته می شود که روی میز معاینه به پهلوی چپ خود دراز بکشد. در طول کولونوسکوپی، پزشک از یک ابزار لوله‌ای بلند منعطف و با قطر حدود ۱/۲ اینچ استفاده میکند. این لوله که در سر آن یک دوربین قرار دارد، تصویری از پوشش روده بزرگ را منتقل می‌کند تا پزشک بتواند آن را برای هر گونه ناهنجاری بررسی کند.

نحوه انجام کولونوسکوپی

کولونوسکوپ از طریق رکتوم وارد می‌شود و به انتهای دیگر روده بزرگ می رود. برای انجام کونولوسکوپی لازم است بیمار به سمت چپ بدن دراز بکشد تا پزشک بتواند به راحتی نواحی روده و کولون را مشاهده نماید. این اسکوپ همچنین هوا را به داخل روده بزرگ می دمد که کولون را گسترش دهد و به پزشک کمک کند واضح تر ببیند. این روش تشخیصی در حدود تقریباً ۳۰-۶۰ دقیقه زمان نیاز دارد.

در حین کولونوسکوپی اگر پزشک مورد غیر طبیعی را مشاهده کند، می‌تواند مقادیر کمی از بافت را برای تجزیه و تحلیل بردارد (بیوپسی) و رشد غیرطبیعی یا پولیپ را می‌توان شناسایی و خارج کرد. در بسیاری از موارد کولونوسکوپی، امکان تشخیص و درمان دقیق را بدون نیاز به عمل جراحی بزرگ فراهم می کند.

عوارض کولونوسکوپی

از آنجایی که بیماران برای انجام این آزمایش به جای بیهوشی، بی حسی دریافت می‌کنند، غالباً هوشیاری داشته و می‌توانند به زندگی خود بازگردند، اما معمولاً پزشک چندین ساعت استراحت را برطرف شدن اثرات داروی بی حسی یا خواب آور تجویز می‌کند.

در صورتی که بافت‌های پولیپی از روده حذف شوند، ممکن است بیمار درد و یا خونریزی داشته باشد که تا چندین روز پس از انجام آزمایش امری طبیعی است.

همچنین احساس پر بودن روده به سبب تزریق گازی مخصوص به آن برای مشاهده راحت تر آن و انقباض و انبساط روده طبیعی است. اما در صورت بروز علائم هشدار دهنده‌ای شامل تب، سرگیجه، درد شکم و مدفوع خونی به پزشک مراجعه نمایید.

خونریزی و سوراخ شدن کولون از عوارض نادر اما احتمالی کولونوسکوپی است. در صورت داشتن هر یک از موارد زیر فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:

  • خونریزی بیش از حد یا طولانی مدت از مقعد
  • درد شدید شکم، تب یا لرز

سوالات بیماران درباره کولونوسکوپی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

21 دیدگاه

  1. clinic گفت:

    سلام. بله حتما انجام بدین

  2. شعبانزاده گفت:

    سلام من مشکل روده داشتم دکتر برام کولونوسکوپی تجویز کرده درد و یبوست دارم به نظرتون لازمه انجام بدم

  3. ناشناس گفت:

    کسایی که براشون کولونوسکپی تجویز شده حتما انجام بدند. روده ها رو بررسی میکنند و خیالتون راحت میشه. اگه نرید بیشتر فکرتون درگیر میشه . سختیش روز قبل از انجام ازمایش هست که از دستشویی جدا نمیشید. موقع ازمایش هم که بیهوش میکنند و هیچی متوجه نمیشید.

  4. clinic گفت:

    سلام خیر متاسفانه راه دیگه ای برای تشخیص نیست

  5. سینا گفت:

    سلام.
    مادر من ۵۵ سالشون هست و خونریزی مقعدی داشتن رفتین دکتر و گفتن باید کولونوسکوپی انجام بدن. مادر من راضی به انجام این آزمایش نیستن آیا آزمایش جایگزینی هست که بشه علت خونریزی تشخیص داد؟

  6. clinic گفت:

    سلام
    بله در بسیاری از مراکز الان با بیهوشیی انجام میشه و اگر بیهوش نکنن میتونه دردناک باشه

  7. شادی گفت:

    سلام چرا می گید بدون درد انجام میشههههه؟! ….دکتر من هم همین ب من گفتن هرگزم نمیبخشمشون درد کولونوسکوپی فاااجعه اس خییییلی دردناکه مگر ک بیهوش کنن مریض رو ک این کار واسه من نکردند .مرگ ب چشمام دیدم واقعا .پیشنهاد میدم اگر کسی میخواد این کار انجام بده ب مراکز خصوصی مراجعه کنه ن بیمارستان های دولتی حداقل واسه کولونوسکوپیش

  8. clinic گفت:

    سلام
    در ادرار یا مدفوع؟ اگر منظوزتون در مدفوع هست اول باید توسط پزشک معاینه بشید و اگر لازم بود براتون کلونوسکوپی تجویز میشه

  9. فریاد گفت:

    سلام. جناب دکتر من مدتی هست که در ادرار خون می بینم. آیا لازم هست بنده هم کولونوسکوپی انجام بدم؟

  10. clinic گفت:

    سلام. بله ممکن است مربوط باشه.

  11. زمانی گفت:

    سلام ایا وجود خون در ادرار هم ربطی داره که کولدنسکوپی انجام داد

  12. clinic گفت:

    سلام
    خیر معمولا با معاینه قابل تشخیص هست مگر در موارد خاص

  13. خادمی گفت:

    سلام دکتر برای تشخیص بواسیر هم کولونوسکوپی لازمه؟

  14. clinic گفت:

    سلام
    بله در برخی موارد درمان هم میشه

  15. طحانی گفت:

    پولیپ روده رو میشه با کولونوسکوپی تشخیص داد؟

  16. clinic گفت:

    سلام
    بله باید انجام بدین تا رودتون بررسی بشه و علت مشکلاتتون بررسی بشه

  17. زهرا جلیلی گفت:

    سلام من خیلی دل درد و نفخ و یبوست داشتم دکتر برام کولونوسکوپی نوشته لطفا بگید واقعا لازمه اینکارو انجام بدم؟ مشکلم چی میتونه باشه

  18. clinic گفت:

    سلام
    در مواردی بله دمران با کولونوسکوپی انجام میشه

  19. امیری گفت:

    سلام میشه بگید با کلونوسکوپی میشه پولیپ هم درمان کرد یا نه؟

  20. clinic گفت:

    سلام
    اگر یبوست شما مزمن هست باید علتش مشخص بشه و برای مشخص شدنش کولونوسکوپی لازمه

  21. حمیده گفت:

    سلام ببخشید من یبوست دارم و دکتر برام کولونوسکوپی تجویز کردن میخوام نظر شما هم بدونم واقعا لازمه انجام بدم؟