کولونوسکوپی چیست و در چه مواقعی تجویز می‌شود؟

کولونوسکوپی چیست و در چه مواقعی تجویز می‌شود؟

کولونوسکوپی نوعی روش تشخیصی است که به بررسی قسمتی از روده بزرگ یا کولون می پردازد. بسیاری از افراد از انجام کولونوسکوپی ترس و واهمه دارند و با کاربرد های این روش تشخیصی آشنا نیستند. قبل از معرفی کامل تر این روش این نکته را به یاد داشته باشید. اگر پزشک به هر دلیلی انجام کولونوسکوپی را تجویز نموده است، از انجام آن سرباز نزنید زیرا که خود باعث پیشرفت بیشتر بیماری خواهید شد.

کولونوسکوپی چیست؟

کولونوسکوپی مشابه آندوسکوپی بوده و با هدف بررسی بیشتر قسمتی از روده به نام کولون انجام می شود. با استفاده از کولونوسکوپی می توان بافت های ملتهب، زخم  روده، رشد غیرطبیعی و حتی سلول های سرطانی را تشخیص داد. این دستگاه شامل لوله ای بلند و باریک از جنس فیبرهای نوری است. این لوله دارای خاصیت انعطاف پذیری است تا بتواند به راحتی از خم و پیچ های روده عبور نماید. همچنین این لوله حاوی دوربینی است که می تواند به پزشک در مانیتور روده بیمار را نمایش دهد.

علاوه بر مشاهده روده، برداشت پولیپ های خوش خیم و نیز نمونه از دیگر کاربرد های این روش تشخیصی است.

پولیپ های روده غالباً بی خطر هستند، اما احتمال سرطانی شدن آنها وجود دارد،  از همین روی پزشک نمونه ای از این بافت دریافت می کند تا احتمال سرطانی شدن آنها بررسی نماید.

در چه صورت کولونوسکوپی انجام می شود؟

با توجه به شیوع گسترده بیماری های روده و سرطان، و ضمن آنکه این بیماری ها علائمی را ایجاد نمیکنند، لازم است، همه افراد بعد از ۵۰ سالگی برای کولونوسکوپی مراجعه کنند. افرادی که دارای سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری های روده هستند باید با مشورت پزشک قبل از سن ۵۰ سالگی برای بررسی های بیشتر اقدام نمایند. برخی از بیماری هایی که با کولونوسکوپی تشخیص داده می شوند، عبارتند از :

  • مشکلات مکرر اجابت مزاج، مثا اسهال و یبوست
  • تشخیص پولیپ روده بزرگ
  • مشاهده خون در مدفوع
  • درد شکم
  • کاهش وزن
  • باریک شدن مدفوع
  • تشخیص سرطان
  • تشخیص بیماری های مقعدی بواسیر، شقاق، فیستول و …
  • تشخیص بیماری های التهابی روده مانند کرون و کولیت و …

کارهایی که قبل از کولونوسکوپی باید انجام داد؟

لازم است از چند روز قبل برای انجام کولونوسکوپی آمادگی لازم را کسب نمایید برای این منظور باید، روده را به طور کامل تخلیه نمایید. برای تخلیه روده می توانید با مشورت پزشک از مسهل های دارویی و طبیعی روغن کرچک و …. استفاده نمایید. همچنین لازم است از رژیم غذایی مایع و سوپ ها استفاده نمایید. این رویه باید حداقل از ۲۴ ساعت قبل در پیش گرفت همچنین لازم است از مصرف غذای قرمز نیز خودداری نمایید، چرا که ممکن است پزشک آن را با خون به اشتباه تشخیص دهد.

اگر از داروهای  رقیق کننده های خون مانند آسپیرین، داروهای آرتروز، دیابت و ویتامین های حاوی آهن استفاده می کنید، قبل از انجام کولونوسکوپی پزشک را مطلع نمایید. بیماران قلبی و ریوی بهتر است با پزشک در مورد روش های جایگزین مشورت نمایند.

نحوه انجام کولونوسکوپی

کولونوسکوپی بدون درد انجام می شود به خصوص اگر پزشک مهارت لازم در این زمینه را داشته باشد. ولی به هر حال همزمان با انجام این روش تشخیصی به بیمار داروهای بی حس کننده و بیهوشی تزریق می شود. برای انجام کونولوسکوپی لازم است بیمار به سمت چپ بدن دراز بکشد. تا پزشک بتواند به راحتی نواحی روده و کولون را مشاهده نماید. این روش تشخیصی در حدود ۳۰ دقیقه زمان نیاز دارد.

در صورتی که حین کولونوسکوپی بافت های غیر طبیعی در روده مشاهده شود، پزشک این بافت ها را خارج می کند. نمونه ای از آن را بررسی به آزمایشگاه ارسال می کند.

بعد از آزمایش کولونوسکوپی

از آنجایی که بیماران برای انجام این آزمایش به جای بیهوشی، بی حسی دریافت می کنند، غالباً هوشیاری داشته و می توانند به زندگی خود بازگردند اما معمولاً پزشک چندین ساعت استراحت را برطرف شدن اثرات داروی بی حسی تجویز می کند.

در صورتی که بافت های پولیپی از روده حذف شوند، ممکن است بیمار درد و یا خونریزی داشته باشد که تا چندین روز پس از انجام آزمایش امری طبیعی است. همچنین احساس پر بودن روده به سبب تزریق گازی مخصوص به آن برای مشاهده راحت تر آن و انقباض و انبساط روده طبیعی است. اما در صورت بروز علائم هشدار دهنده ای شامل تب، سرگیجه، درد شکم و مدفوع خونی به پزشک مراجعه نمایید.