علائم کیست مویی چیست و چه عواملی در بروز آن موثرند؟

علائم کیست مویی چیست و چه عواملی در بروز آن موثرند؟
کیست مویی یا سینوس پیلونیدال یک بیماری شایع پوستی است که شامل عفونت مزمن پوست می‌باشد. پیلونیدال از ریشه لاتین pilonidal sinus به معنی مو و آشیانه گرفته شده است، از این رو می‌توان این بیماری را شامل حفره یا حفراتی در زیر پوست دانست که بنا به اعتقاد بسیاری از متخصصان آشیانه مو می‌باشد.
اما این در حالی است که اصطلاح آشیانه مو برای این بیماری شاید در تمام موارد صحیح نباشد، چرا که در برخی از موارد در کیست تنها عفونت وجود دارد و ترشحات عفونی در لایه های زیرین پوست به صورت آبسه ظاهر می‌شود. به عبارت ساده تر سینوس پیلونیدال یک کیسه کوچک پوستی حاوی مو می باشد.
گفتنی است این بیماری در جنگ جهانی دوم به نام بیماری رانندگان جیپ معروف بود، چرا که این دسته از رانندگان به مدت طولانی در جاده‌های ناهموار مشغول به رانندگی بودند.
کیست مویی
همان گونه که می‌دانیم این کیست به صورت یک منفذ پوستی کوچک نمایان می شود و گاهی چیزی بیش از یک فرورفتگی حاوی چند موی پیچیده نیست. همچنین سینوس، آبسه ای می باشد که دارای مجرایی به سطح پوست متصل است و از سوی دیگر در تمام موارد آبسه پیلونیدال الزاما همراه سینوس نخواهد بود.
باید اذعان داشت که به کار بردن لغت کیست می تواند باعث بروز اشکال در تشخیص و یا انتخاب نحوه درمان کیست مویی شود، چرا که برخی از آسیب شناسان و جراحان بعد از انجام آزمایشات متعدد توانسته اند، در موارد نادری دیوار هایی را در داخل آبسه پیدا کنند که حاوی لایه های خارجی پوست می باشد.
لذا باید متذکر شد که بیماری پیلونیدال در بیشتر اوقات به شکل یک آبسه حاد یا سینوس تخلیه شونده در ناحیه ساکرو کوسیکس بروز پیدا می‌کند. در این موارد یک کیست زمینه ای به همراه نسج گرانولاسیون, فیبروز و معمولا توده های مو وجود دارد.

بیماری کیست مویی یا پیلونیدال در مردان و زنان

بدیهی است بیماری مورد بحث از گذشته تا به امروز در میان مردان بسیار شایع تر می‌باشد که البته شاید بتوان علت این امر را در مراجعه کم خانم ها به پزشک به علت خجالت و یا در مقابل پر مو بودن آقایان جستجو کرد.

بنابراین می‌توان این ادعا را داشت که میزان ابتلا زنان و مردان به بیماری کیست مویی یا پیلونیدال به طور تقریبی یکسان می باشد. همچنین باید متذکر شد که امکان ابتلا به این بیماری در افراد سیاه پوست تقریبا صفر است.

سن ابتلا به سینوس پیلونیدال

بر اساس تحقیقات به عمل آمده می توان به این مهم دست یافت که به طور معمول سن ابتلا به این بیماری بیشتر بین رده های سنی ۱۸ تا ۴۰ سال شایع است اما امکان ابتلا افراد ۱۶ تا ۲۶ سال بسیار بیشتر می باشد.

به گونه ای که از هر ۱۰۰ هزار نفر در این رده سنی ۲۶ نفر به این بیماری دچار می شوند. از این رو می‌توان این ادعا را داشت که امکان بروز این بیماری در افراد مسن به طور تقریبی وجود نخواهد داشت.

محل ایجاد کیست مویی یا پیلونیدال

آنچه مسلم است امکان بروز سینوس پیلونیدال در نقاط مختلف بدن که محل رویش مو می‌باشد وجود دارد. لذا شایع ترین محل ابتلا به کیست مویی در قسمت تحتانی ستون فقرات یا دنبالچه می باشد. کیست مویی در پایین کمر شایع ترین نوع این عارضه می باشد که به آن کیست مویی مقعدی هم گفته می شود.
همچنین در بیشتر موارد این بیماری در انتهای ستون فقرات (ناحیه ساکروکوکسیژیال) بروز می‌کند، این در حالی است که این بیماری هیچ ارتباطی با ستون فقرات یا کانال نخاعی ندارد.

نشانه‌ها و علائم کیست مویی

بدیهی است که بیماری کیست مویی در مراحل ابتدایی با هیچ نشانه ای همراه نیست، به گونه ای که حتی شخص از وجود بیماری مطلع نخواهد بود.

بنابراین می توان این گونه اظهار داشت که در صورت عدم بروز عفونت به طور کلی این بیماری با هیچ علایمی همراه نخواهد بود و شاید تنها به هنگام لمس آن ناحیه، تنها توده ای سفت قابل باشد، اما این در حالی است که به هنگام بروز عفونت علایم کیست مویی به شرح زیر خواهد بود:

  • ایجاد التهاب
  • ایجاد احساس درد
  • ایجاد قرمزی بر روی پوست
  • ایجاد حفره های زیر پوستی در فاصله بین دو باسن و یا کمی بالاتر از مقعد
  • تب و لرز
  • ترشح عفونت
  • احساس درد به هنگام نشستن: در این صورت می توان از بالشتک های مخصوص به هنگام نشستن استفاده نمود.

مراحل بیماری کیست مویی یا پیلونیدال

پرواضح است که این بیماری را نیز می توان به مانند سایر بیماری های دیگر به دو دسته حاد و مزمن تقسیم بندی کرد.

  • حاد: در این مرحله از بیماری فرد هیچ عوارضی ندارد و شاید تنها به هنگام لمس ناحیه مورد نظر پی به وجود توده ای سفت و قابل لمس ببرد.
  • مزمن: در این مرحله از بیماری عفونت از کیست مویی خارج می‌شود و فرد با حساس درد و تب و لرز همراه خواهد بود.

بررسی علت ابتلا به کیست مویی یا پیلونیدال

آنچه مسلم است متاسفانه تا به امروز هنوز دلیل اصلی بروز این بیماری مشخص نشده است. اما به طور کلی می‌توان امکان ابتلا به این عارضه را در افراد پر مو و همچنین افرادی که مجبور به نشستن طولانی مدت هستند جستجو کرد. همچنین عوامل مذکور نیز می تواند در بروز این بیماری موثر واقع شود.

  • چاقی
  • تعریق شدید
  • فرورفتن مو به داخل پوست
  • ایجاد ضربه به ناحیه مدنظر
  • زندگی بدون تحرک
  • وراثت: هر چند در این میان باید اذعان داشت که در مورد مادرزادی و یا اکتسابی بودن بیماری پیلونیدال اختلاف نظرات متعددی وجود دارد. بدین معنا که عده ای بر این باور هستند که پیلونیدال باقی مانده کانال مدولر و یا نتیجه نمو اشتباه در محل اتصال ساکروکوکسیکس است که باعث محبوس شدن این توده ها در درم می شود.

بررسی عوامل افزایش دهنده خطر ابتلا به این بیماری

همان گونه که می‌دانیم در بیماری کیست مویی عوامل متعددی می تواند باعث پیشرفت و یا بازگشت مجدد بیماری شود که در ادامه به شرح آن می پردازیم.

  • تعریق بیش از اندازه پوست
  • استفاده از لباس های تنگ
  • هورمونال: این مهم بیشتر در دوران نوجوانی و جوانی رخ خواهد داد به گونه ای که باعث می شود غدد ترشحی آن ناحیه فعال و یا بزرگ شود به نحوی که میکروب وارد بافت غده ای ناحیه مورد نظر شود.

نحوه تشخیص کیست مویی

شایان ذکر است که تشخیص این بیماری به صورت بالینی و توسط پزشک به راحتی قابل انجام می باشد اما چنانچه به هر دلیل مانند عدم دسترسی به پزشک، عدم وجود زمان کافی و یا مواردی از این دست امکان مراجعه به پزشک محیا نبود، فرد می تواند با معاینه و یا بررسی خود پی به وجود این بیماری برد، البته در این مجال باید اذعان داشت که وجود بیماری مورد بحث حتی توسط خود شخص نیز قابل تشخیص می باشد.

نحوه پیشگیری از ابتلا به این سینوس

لازم به ذکر است که در این بیماری نیز اقدام به پیشگیری بسیار موثر تر از درمان می‌باشد، بنابراین توصیه می‌شود برای عدم ابتلا به این عارضه عوامل مذکور را به دقت اجرا نمود.

  • از بین بردن دائم موهای زائد در ناحیه مورد نظر
  • رعایت بهداشت: شست و شویی مداوم ناحیه مورد نظر می تواند در عدم ابتلا به این بیماری بسیار موثر باشد، همچنین استفاده از وان آب گرم نیز می تواند در تحقق این امر موثر باشد.
  • پرهیز از نشستن به مدت طولانی
  • کاهش تعریق در افرادی که تعریق زیادی دارند
  • پوشیدن لباس سبک و گشاد
  • جلوگیری از اضافه وزن

یک دیدگاه دربارهٔ «علائم کیست مویی چیست و چه عواملی در بروز آن موثرند؟»

  1. محمد لواسانی گفت:

    با عرض سلام . خسته نباشید….بنده جوان ۱۶ ساله هستم.حدودا از ۲ ماه قبل متوجه درد های مکرر و شدید و شاهد سوراخ های با فاصله های کم در این ناحیه شدم..اما ۲۰ روزی هست که دیگر خبری از درد نیست و فقط گاهی از ان ناحیه خون و چرک ترشح می شود.اما حال دیگر چیزی هم ترشح نمی شود..خواستم بدونم ممکن است که ان غده ترشح و خارج شده باشد.

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.